فاجعه فرونشست در حال بلعیدن ایران؛ از تهران تا اصفهان و کرمان/ کشور در یک قدمی نقطه بی بازگشت ورشکستگی اقلیمی

ایران اکنون با بحران فرونشست در مقیاس ملی روبهروست؛ بحرانی که آرام پیش میرود، اما ریشهایترین لایههای اقتصاد، جامعه و میراث را تهدید میکند. از حیاط خانه شهروندی خسته در اصفهان تا مزارع مرودشت و خطوط انتقال کرمان، نشانهها یک چیز میگویند: زمین زیر پای ما دیگر مانند گذشته تابآور نیست. انتخاب دشوار، اما روشن است؛ یا اکنون با اصلاحات جدی در حکمرانی آب و کشاورزی و با سرمایهگذاری هدفمند برای پایش، مقاومسازی و جابهجاییهای ضروری هزینه کنیم؛ یا فردا چند برابر همین هزینه را بپردازیم، آن هم همراه با از دست رفتن خانهها، مشاغل، آثار جهانی و امنیت سرزمینیصبح که زهره از خانه اش در حاشیه اصفهان بیرون آمد، ترک باریکی را دید که از گوشه حیاط تا پای درخت انار کشیده شده بود. استادکار گفت «چیزی نیست، بندکشی میخواهد». سه ماه بعد، ترک آنقدر دهان باز کرد که لوله آب شکافت، دیوار پذیرایی نشست و درِ آهنی دیگر بسته نشد. شوهرش که راننده وانت است، هر هفته یکبار به اداره آب میرود تا شاید مجوز حفر چاه کمعمق بگیرد؛ مأمور میگوید آبخوان خالی است و هر حفاری تازه یعنی فروتر رفتن زمین. در روستای پدری زهره نیز شکافها از کنار مزرعه میگذرند و تا نزدیکی جاده میرسند؛ پیرمردها میگویند «زمین نفسش بریده».این یک قصه تکاندهنده از هزاران خانوادهای است که حالا دیگر بیصدا زیر پایشان خالی میشود؛ پدیدهای برگشتناپذیر که بارشهای مقطعی هم درمانش نمیکند.ایران، به دلیل دههها مدیریت نادرست آب و توسعه نامتوازن، امروز در زمره رکوردداران جهانی فرونشست زمین ایستاده است؛ تهدیدی که فقط خانهها و راهها را نمیشکند، بلکه بنیان امنیت سرزمینی، اقتصاد محلی، گردشگری و میراث تاریخی را هم نشانه رفته است.چرا ایران به رکورددار فرونشست بدل شد؟به گزارش اقتصاد ۲۴ بحران فرونشست زمین حالا دیگر به گلوی ایران رسیده و نفس را بریده است. برداشت بیرویه از سفرههای زیرزمینی به عنوان یکی از عوامل به طور جدی فاجعه آفریده است. انبوه چاههای مجاز و غیرمجاز، سالهاست تراز آبخوانها را پایین میبرد؛ جاییکه تغذیه طبیعیشان عقب مانده و حفرههای خاکی زیرزمین فشرده و نازا شدهاند.